Từ ngày 5 đến 10/9/1960, tại Thủ đô Hà Nội: Đại hội lần thứ III của Đảng diễn ra với sự tham dự của 525 đại biểu chính thức và 51 đại biểu dự khuyết, thay mặt cho hơn 500 nghìn đảng viên. Gần 20 đoàn đại biểu quốc tế tới dự Đại hội.
Diễn văn khai mạc Đại hội xác định: Đại hội lần này là Đại hội xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh hoà bình thống nhất nước nhà.
Đại hội xác định, cách mạng Việt Nam trong giai đoạn này có hai nhiệm vụ chiến lược là tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và bọn tay sai, thực hiện thống nhất nước nhà, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước. Hai nhiệm vụ chiến lược ấy có quan hệ mật thiết với nhau và có tác dụng thúc đẩy lẫn nhau.Đại hội cǎn cứ vào nhận định về đường lối chung của miền Bắc trong thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội, báo cáo bổ sung về "Nhiệm vụ và phương hướng của kế hoạch 5 nǎm lần thứ nhất phát triển kinh tế quốc dân (1961-1965)" xác định: cần phải chuyển sang lấy xây dựng chủ nghĩa xã hội làm trọng tâm, thực hiện một bước công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, xây dựng bước đầu cơ sở vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, đồng thời hoàn thành cải tạo xã hội chủ nghĩa, làm cho nền kinh tế miền Bắc nước ta trở thành một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa.
Đại hội thông qua Điều lệ Đảng (sửa đổi); Nghị quyết về nhiệm vụ và đường lối của Đảng trong giai đoạn mới; Nghị quyết về ngày thành lập Đảng; Lời kêu gọi của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng Lao động Việt Nam.
Đại hội bầu Ban Chấp hành Trung ương gồm 47 ủy viên chính thức và 31 ủy viên dự khuyết.
Ban Chấp hành Trung ương họp Hội nghị lần thứ nhất đã bầu Bộ Chính trị gồm 11 uỷ viên chính thức và hai uỷ viên dự khuyết.
Chủ tịch Hồ Chí Minh được bầu lại làm Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Đồng chí Lê Duẩn được bầu làm Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
(Văn kiện Đảng toàn tập; Lịch sử biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam )
Bối cảnh chung
21/7/1954
Hiệp định Geneva được ký kết, hòa bình được lập lại ở Đông Dương, đất nước tạm thời bị chia cắt làm hai miền.
1954-1960
Miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, chuyển sang xây dựng chủ nghĩa xã hội. Miền Nam đấu tranh chống Mỹ - Diệm.
5-10/9/1960
Đại hội lần thứ III tại Hà Nội, xác định hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam.
1961-1965
Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất phát triển kinh tế quốc dân, thực hiện công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa.
Tình hình trong nước
Ở Việt Nam, chiến thắng Điện Biên Phủ đã chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp. Hiệp định Geneva được ký kết (21/7/1954), hòa bình được lập lại ở Đông Dương. Đất nước tạm thời bị chia cắt làm hai miền.
Miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, chuyển sang giai đoạn cách mạng XHCN và trở thành cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.
Kế hoạch 5 năm (1961-1965): Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, đồng thời phát triển nông nghiệp toàn diện, hoàn thành cải tạo xã hội chủ nghĩa, nâng cao trình độ văn hóa của nhân dân.
Ở miền Nam, cuộc đấu tranh của nhân dân ta chống đế quốc Mỹ xâm lược và bè lũ tay sai diễn ra quyết liệt.
Tình hình quốc tế
Hệ thống XHCN thế giới do Liên Xô đứng đầu đã lớn mạnh vượt bậc có ảnh hưởng sâu rộng trong quan hệ quốc tế, giữ vai trò quyết định đến giữ gìn hòa bình an ninh thế giới; tạo ra những thuận lợi mới cho phong trào cách mạng các nước.
Phong trào giải phóng dân tộc: Nhiều nước châu Á, châu Phi giành được độc lập, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc đang tan rã
Cuộc chạy đua vũ trang: Mỹ và Liên Xô tiến hành cuộc chạy đua vũ trang, phát triển vũ khí hạt nhân, tên lửa đạn đạo liên lục địa.
Nguồn Trang thông tin chính thức của Đại hội Đảng XIV