Bệnh Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm do vi rút dại gây ra, lây từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt của động vật tiếp xúc với vết thương hở. Ở nước ta, chó là nguồn lây bệnh chủ yếu, chiếm trên 90% số ca bệnh, tiếp đến là mèo. Điều đáng lo ngại là đến nay bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; khi đã phát bệnh, người mắc gần như tử vong 100%. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng tránh hiệu quả nếu người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

Tải về

    Vi rút dại xâm nhập vào cơ thể qua da, niêm mạc bị tổn thương và di chuyển theo hệ thần kinh về não. Thời gian ủ bệnh ở người thường từ 1 đến 3 tháng, nhưng cũng có thể ngắn chỉ khoảng 10 ngày hoặc kéo dài trên một năm, thậm chí hơn, tùy thuộc vào vị trí, mức độ vết thương, khoảng cách đến hệ thần kinh trung ương và lượng vi rút xâm nhập. Những vết cắn sâu, nhiều, ở vùng đầu, mặt, cổ hoặc đầu chi thường có nguy cơ cao và thời gian ủ bệnh ngắn hơn.

Khi bệnh khởi phát, người mắc dại có thể biểu hiện ở hai thể lâm sàng. Thể điên cuồng (hung dữ) với các triệu chứng điển hình như kích động, hoang tưởng, sợ nước, sợ gió, tăng tiết nước bọt, co thắt thanh quản. Thể bại liệt có biểu hiện liệt mềm, liệt tăng dần, suy hô hấp. Dù ở thể nào, khi đã lên cơn dại, bệnh nhân đều không thể cứu chữa và thường tử vong trong vòng 7–10 ngày.

Để chủ động phòng, chống bệnh dại, mỗi người dân cần thực hiện nghiêm các biện pháp sau:

Trước hết, các hộ gia đình nuôi chó, mèo phải thực hiện tiêm vắc-xin phòng dại đầy đủ và tiêm nhắc lại hằng năm theo quy định. Đây là biện pháp quan trọng nhất nhằm cắt đứt nguồn lây trong cộng đồng. Đồng thời, cần quản lý vật nuôi chặt chẽ, không thả rông; khi đưa chó ra nơi công cộng phải đeo rọ mõm, có người dắt và kiểm soát.

Bên cạnh đó, mỗi người cần nâng cao ý thức phòng tránh, không trêu chọc, đùa nghịch với chó, mèo, đặc biệt là động vật lạ hoặc khi chúng đang ăn, ngủ, bảo vệ con. Trẻ em cần được người lớn hướng dẫn kỹ năng tiếp xúc an toàn với vật nuôi để tránh bị tấn công.

Khi không may bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, cần xử trí đúng cách và kịp thời. Trước hết, phải rửa ngay vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút để loại bỏ vi rút. Sau đó sát khuẩn bằng cồn 70% hoặc dung dịch sát khuẩn phù hợp. Không băng kín vết thương, không tự ý đắp lá, dùng thuốc nam hoặc các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng. Ngay sau khi sơ cứu, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm vắc-xin phòng dại kịp thời; trong một số trường hợp cần tiêm huyết thanh kháng dại theo chỉ định của bác sĩ. Việc tiêm phòng sớm sau phơi nhiễm là biện pháp duy nhất giúp ngăn ngừa bệnh phát triển.

Đối với vật nuôi đã cắn người, cần theo dõi chặt chẽ trong vòng 14 ngày nếu đã được tiêm phòng đầy đủ. Trường hợp chó, mèo chưa tiêm phòng hoặc có biểu hiện nghi mắc bệnh dại phải nhốt, theo dõi theo quy định; nếu phát hiện dấu hiệu bất thường cần báo ngay cho cơ quan chức năng để xử lý, tránh lây lan. Tuyệt đối không giết mổ, tiêu thụ hoặc vứt xác động vật nghi mắc bệnh dại bừa bãi ra môi trường.

Ngoài ra, người dân cần ghi nhớ một số kỹ năng để hạn chế bị động vật tấn công: không chạy khi gặp chó; không nhìn chằm chằm vào mắt chó; tránh lại gần khi chó đang ăn, ngủ hoặc nuôi con; khi gặp chó có biểu hiện hung dữ, cần đứng yên, giữ bình tĩnh, không la hét hay kích động chúng.

Cùng với đó, theo quy định của pháp luật, người nuôi chó, mèo không tiêm phòng, thả rông hoặc để vật nuôi gây nguy hiểm cho người khác có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, việc chấp hành các quy định trong chăn nuôi, quản lý vật nuôi là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi người dân.

Phòng, chống bệnh dại là nhiệm vụ cấp thiết, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Vì sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng, mỗi người hãy nâng cao ý thức, chủ động phòng ngừa, không chủ quan trước bất kỳ nguy cơ nào. Đừng bỏ qua “thời điểm vàng” sau phơi nhiễm – hãy sơ cứu đúng cách và đến cơ sở y tế để tiêm phòng kịp thời.

Hãy tích cực hưởng ứng việc tiêm phòng vắc-xin dại cho vật nuôi hằng năm, quản lý tốt chó, mèo và thực hiện nghiêm các biện pháp phòng bệnh, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, không còn nỗi lo về bệnh dại. Phòng, chống bệnh dại – trách nhiệm của mỗi chúng ta!

 Bệnh Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm do vi rút dại gây ra, lây từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt của động vật tiếp xúc với vết thương hở. Ở nước ta, chó là nguồn lây bệnh chủ yếu, chiếm trên 90% số ca bệnh, tiếp đến là mèo. Điều đáng lo ngại là đến nay bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; khi đã phát bệnh, người mắc gần như tử vong 100%. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng tránh hiệu quả nếu người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

Vi rút dại xâm nhập vào cơ thể qua da, niêm mạc bị tổn thương và di chuyển theo hệ thần kinh về não. Thời gian ủ bệnh ở người thường từ 1 đến 3 tháng, nhưng cũng có thể ngắn chỉ khoảng 10 ngày hoặc kéo dài trên một năm, thậm chí hơn, tùy thuộc vào vị trí, mức độ vết thương, khoảng cách đến hệ thần kinh trung ương và lượng vi rút xâm nhập. Những vết cắn sâu, nhiều, ở vùng đầu, mặt, cổ hoặc đầu chi thường có nguy cơ cao và thời gian ủ bệnh ngắn hơn.

 Khi bệnh khởi phát, người mắc dại có thể biểu hiện ở hai thể lâm sàng. Thể điên cuồng (hung dữ) với các triệu chứng điển hình như kích động, hoang tưởng, sợ nước, sợ gió, tăng tiết nước bọt, co thắt thanh quản. Thể bại liệt có biểu hiện liệt mềm, liệt tăng dần, suy hô hấp. Dù ở thể nào, khi đã lên cơn dại, bệnh nhân đều không thể cứu chữa và thường tử vong trong vòng 7–10 ngày.

Để chủ động phòng, chống bệnh dại, mỗi người dân cần thực hiện nghiêm các biện pháp sau:

Trước hết, các hộ gia đình nuôi chó, mèo phải thực hiện tiêm vắc-xin phòng dại đầy đủ và tiêm nhắc lại hằng năm theo quy định. Đây là biện pháp quan trọng nhất nhằm cắt đứt nguồn lây trong cộng đồng. Đồng thời, cần quản lý vật nuôi chặt chẽ, không thả rông; khi đưa chó ra nơi công cộng phải đeo rọ mõm, có người dắt và kiểm soát.

Bên cạnh đó, mỗi người cần nâng cao ý thức phòng tránh, không trêu chọc, đùa nghịch với chó, mèo, đặc biệt là động vật lạ hoặc khi chúng đang ăn, ngủ, bảo vệ con. Trẻ em cần được người lớn hướng dẫn kỹ năng tiếp xúc an toàn với vật nuôi để tránh bị tấn công.

Khi không may bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, cần xử trí đúng cách và kịp thời. Trước hết, phải rửa ngay vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút để loại bỏ vi rút. Sau đó sát khuẩn bằng cồn 70% hoặc dung dịch sát khuẩn phù hợp. Không băng kín vết thương, không tự ý đắp lá, dùng thuốc nam hoặc các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng. Ngay sau khi sơ cứu, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm vắc-xin phòng dại kịp thời; trong một số trường hợp cần tiêm huyết thanh kháng dại theo chỉ định của bác sĩ. Việc tiêm phòng sớm sau phơi nhiễm là biện pháp duy nhất giúp ngăn ngừa bệnh phát triển.

Đối với vật nuôi đã cắn người, cần theo dõi chặt chẽ trong vòng 14 ngày nếu đã được tiêm phòng đầy đủ. Trường hợp chó, mèo chưa tiêm phòng hoặc có biểu hiện nghi mắc bệnh dại phải nhốt, theo dõi theo quy định; nếu phát hiện dấu hiệu bất thường cần báo ngay cho cơ quan chức năng để xử lý, tránh lây lan. Tuyệt đối không giết mổ, tiêu thụ hoặc vứt xác động vật nghi mắc bệnh dại bừa bãi ra môi trường.

Ngoài ra, người dân cần ghi nhớ một số kỹ năng để hạn chế bị động vật tấn công: không chạy khi gặp chó; không nhìn chằm chằm vào mắt chó; tránh lại gần khi chó đang ăn, ngủ hoặc nuôi con; khi gặp chó có biểu hiện hung dữ, cần đứng yên, giữ bình tĩnh, không la hét hay kích động chúng.

Cùng với đó, theo quy định của pháp luật, người nuôi chó, mèo không tiêm phòng, thả rông hoặc để vật nuôi gây nguy hiểm cho người khác có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, việc chấp hành các quy định trong chăn nuôi, quản lý vật nuôi là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi người dân.

Phòng, chống bệnh dại là nhiệm vụ cấp bách, cần sự vào cuộc tích cực của toàn thể cộng đồng. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe, chủ động phòng ngừa và tuyệt đối không chủ quan trước nguy cơ lây nhiễm. Khi không may bị động vật cắn, cào, cần xử trí kịp thời, đúng cách và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được tư vấn, tiêm phòng đầy đủ, tránh bỏ lỡ “thời điểm vàng” phòng bệnh.

Bên cạnh đó, các hộ gia đình cần tích cực tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo nuôi hằng năm, đồng thời quản lý vật nuôi chặt chẽ, thực hiện nghiêm các quy định trong chăn nuôi nhằm hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Chung tay phòng, chống bệnh dại không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân mà còn của mỗi gia đình và toàn xã hội, góp phần xây dựng xã Nghĩa Đàn an toàn, văn minh, không còn nỗi lo về bệnh dại.